Jesteś tutaj: Start / Półka Archiwisty

Półka Archiwisty

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

Artykuły

Przejdź do - Ignacy Krasicki, jakiego nie znacie

Ignacy Krasicki, jakiego nie znacie

1 lipca 2015

Większość z nas Ignacego Krasickiego kojarzy z postacią biskupa, poety i bajkopisarza zwanego „księciem poetów”. Równie interesującą i barwną postacią był jego imiennik, a jednocześnie bratanek biskupa - Ignacy Krasicki, herbu Rogala (1767-1844). Był synem pułkownika Antoniego Krasickiego oraz Róży z Charczewskich. Dzieciństwo spędził w rodzinnym Dubiecku, a następnie kształcił się u teatynów w Warszawie. Od 1783 r. przebywał na dworze stryja Ignacego w Heilsbergu (ob. Lidzbark Warmiński). Okres pobytu pod opieką oświeconego stryja wywarł duży wpływ na wykształcenie i zainteresowania młodzieńca. W 1786 r. wyjechał do Królewca, gdzie był świadkiem wjazdu Fryderyku Wilhelma II do tego miasta. W tym roku powrócił do Dubiecka, a w 1787 r. poślubił Magdalenę Bielską, kasztelankę halicką.

Krasicki osiadł w Stratyniu, k. Rohatynia, gdzie spędził ponad 50 lat oddając się swojej ulubionej numizmatyce. Jego zbiór zawierał ok. 5 tysięcy monet i medali greckich i rzymskich, 5 tysięcy monet średniowiecznych i współczesnych oraz 3 tysiące medali. Zgromadził także cenny księgozbiór złożony z kilku tysięcy woluminów. Część swojej kolekcji zapisał Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich we Lwowie, a część przypadła potomkom Krasickiego.

W zespole Archiwum Zamku Leskiego Krasickich zachowało się wiele akt związanych z Ignacym Krasickim i jego pasjami. Są to m.in. pamiętnik, wypisy z książek (Krótkie zebranie historii angielskiej napisanej przez pana Hume'a. Krótkie zebranie Historii Starej państw egipskich, kartagińskich, assyryjskich, babilońskich, Medów i Persów, Greków, Macedończyków z Rollin'a i inne notatki oraz wiersze m.in. Ignacego Krasickiego, biskupa warmińskiego), katalog biblioteki w Stratynie, spisy i katalogi monet i medali, diariusze, księgi dotyczące wydatków i przychodów majątku w Stratynie, listy rodzinne, wspomnienia z podróży do Królewca.

Prezentujemy fragmenty wypisu z Katalogu numizmatycznego Zbioru Wolańskiego w Inowrocławiu sporządzonego przez Krasickiego ok. 1830 r.

 

 

 

Przejdź do - W obronie zwierząt

W obronie zwierząt

16 czerwca 2015

W zespole Akta miasta Jarosławia zachowała się informacja dotycząca organizacji w Jarosławiu w dniu 15 maja 1938 roku III Zjazdu Przedstawicieli Oddziałów i Delegatur Lwowskiej Ligi Ochrony Zwierząt. Zjazd miał być połączony ze zwiedzaniem miasta Jarosławia.

Wraz z pismem do Magistratu przesłano egzemplarz miesięcznika „W obronie zwierząt” z maja 1938 roku. Miesięcznik wydawany przez Lwowską Ligę Ochrony Zwierząt propagował humanitarne traktowanie zwierząt poprzez m.in. publikację pouczających opowiadań oraz porad dotyczących zapobiegania chorób i dolegliwości u zwierząt. W numerze opublikowano także listę (dość obszerną) osób skazanych przez Sąd Grodzki w Przemyślu za bicie i dręczenie koni. Osobom tym zasądzano karę grzywny z możliwością odbycia kilku dni aresztu.

Przejdź do - Książęta listy piszą

Książęta listy piszą

27 maja 2015

W zespole Archiwum Zamku Leskiego Krasickich zachowały się listy Krasickich, pisane przez nich w wieku dziecięcym. Liściki kierowane są do rodziców oraz dziadków, a okazją do ich pisania były m.in. imieniny. Listy były pisane zapewne pod czujnym okiem bon czy guwernantek (wymienione w jednym z listów Miss Forster czy Bächmel) i służyły jako wprawa i ćwiczenia w pisaniu. Większość listów (zwłaszcza autorstwa Stasia Krasickiego) pisane są pięknym, kaligraficznym pismem, co dziś, niestety, jest rzadkością. Listy pochodzą z przełomu XIX i XX wieku.

Przejdź do - Węgierskie wina z Leska na Wołyń

Węgierskie wina z Leska na Wołyń

8 maja 2015

 W zespole Archiwum Zamku Leskiego Krasickich zachował się dokument „Specyfikacja win węgierskich na sejmiki do Łucka antekonwokacyonalne tudzież i do Turzyska na Wołyń z pod attendencji p. Germana burgrabiego zamku leskiego z piwnic leskich wziętych wypisuje się d[nia] 27ma 9bris [27 listopada]1763 roku”. Zawarto w nim spis win, które miały być wysłane z piwnic zamku w Lesku na Wołyń, a konkretnie na sejmiki do Łucka oraz do miejscowości Turzysk. W tym czasie wino węgierskie królowało na polskich stołach, zyskując wręcz miano wina polskiego.

W spisie zawarto informacje dotyczące miejscowości, w której zakupiono napitek, sprzedającego(-jącej) wino (np. „starozakonny Żyd”, Jego Mość Derszfi, Jej Mość Szeleska, Pani Mikaziczka, p. Surmajy) oraz szczegółowe dane związane z oznakowaniem beczek. W tabeli zawarto znaki wyrżnięte na dnach beczek, rodzaj pieczęci na nich wytłoczonej oraz rok produkcji wina. W dokumencie znajdują się także informacje dotyczące gatunku oraz smaku trunków. Były to przeważnie wina maślaczowe, tj. (typ węgierskiego tokaju), wina "z suchych jagód", wina "stare słodko-korzenne", wino "samorodni" (jedno z typów węgierskiego tokaju), "wyprasowane lepsze". 

 

Wystawa Archiwum nie jest nudne - ciekawostki z zasobu Archiwum Państwowego w Przemyślu

28 kwietnia 2015

Od 30 kwietnia w sali wystawowej Archiwum Państwowego w Przemyślu będzie można zwiedzić wystawę „Archiwum nie jest nudne – ciekawostki z zasobu Archiwum Państwowego w Przemyślu”. Ekspozycja stanowi kontynuację i dopełnienie „Półki Archiwisty”. Prezentowane w ramach „Półki...” archiwalia, które mogą dziś zaciekawić, wzruszyć, rozbawić, będzie można zobaczyć w oryginale. Zachęcamy więc do obejrzenia XIX-wiecznych przepisów kulinarnych, listów młodych książąt Krasickich z powinszowaniami imienin dla rodziców i dziadków, „miłosnych” kart pocztowych z okresu I wojny światowej, księgi zgłoszeń prostytutek początku XX wieku, XVII-wiecznych rachunków zapłaty dla kata miejskiego w Przemyślu, planu miasta Przemyśla z przebiegiem planowanych linii tramwajowych (ok. 1912 r.). i wielu innych. Zachęcamy do zwiedzania, bo...archiwum nie jest nudne.

Przejdź do - Listy Wincentego Pola do Krasickich

Listy Wincentego Pola do Krasickich

15 kwietnia 2015

W zespole nr 158 Archiwum Zamku Leskiego Krasickich zachowały się listy poety i geografa Wincentego Pola (1807-1872) kierowane do Ksawerego i Edmunda Krasickich. Wincenty Pol był zaangażowany w ruch patriotyczny u boku Ksawerego Krasickiego, a następnie w maju 1836 roku został administratorem jego dóbr w Kalnicy. W roku 1839  zamieszkał w odrestaurowanym według własnego projektu zamku w Lesku.

Listy zachowane w przemyskim archiwum (28 listów) pochodzą z lat 1837-1845, 1847, 1849, 1853, 1855-1856, 1861, 1867, 1872. Nadawane były ze Lwowa, Mariampola (Glinika Mariampolskiego k. Gorlic) i Krakowa. Na podstawie ich treści można stwierdzić, że stosunki Pola z Krasickimi były bardzo bliskie i przyjazne. W jednym z listów, dowiedziawszy się o śmierci dziecka Ksawerego Krasickiego, Pol pisał: „Są boleści, o których mówić nie można. Sam jestem ojcem i rozumiem Panie Twe serce i boleść Twą (...) Żywo wyobraziłem sobie, czym Pan dla mnie byłeś, czym dla mnie jesteś i bolało mnię to i boli, żem nie był przy Tobie Panie, że dziś nie jesteś z Tobą kiedy cierpisz. Miałeś dla mnie przyjaźń, radę, pomoc i więcej...”.

W listach poeta informował o ważnych faktach ze swojego życia prywatnego oraz zawodowego, m.in. o objęciu w 1849 roku posady profesora „geografii powszechnej, fizycznej i porównawczej” na Uniwersytecie Jagiellońskim (pierwsza w Polsce, a drugą na świecie katedra geografii) czy ślubie swojej córki. Kontakt z Krasickimi utrzymywał do końca życia.

 

Prezentujemy kilka z listów.

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2015-03-24
Data publikacji:2015-03-24
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:
Liczba odwiedzin:39748