Śladami Reni Spiegel
27 stycznia 2021
27 stycznia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Warto przy tej okazji przypomnieć, że w 2016 oraz w 2020 roku ukazały się polskie wydania Dziennika Reni Spiegel - Żydówki, mieszkającej w Przemyślu. Rękopis dziennika, który został odnaleziony w jednej z nowojorskich skrzynek bankowych, po 70 latach od śmierci autorki stał się międzynarodową sensacją. Renia zaczęła pisać swój dziennik w wieku 15 lat w dniu 31.01.1939 r. Mieszkała wówczas u swoich dziadków w Przemyślu przy ul. Słowackiego 19. 28 VII 1942 r. Zygmunt Schwarzer, ukochany Reni, podczas pierwszej akcji likwidacyjnej przemyskiego getta „przemycił” ją i swoich rodziców na strych kamienicy przy ul. Moniuszki 10. 29 VII 1942 r. Zygmunt wyprowadził z getta Arianę – siostrę Reni i umieścił ją u rodziny Leszczyńskich. 30 VII 1942 r. Renia wraz z rodzicami Zygmunta została zastrzelona przez hitlerowców. Dzięki pomocy i poświęceniu Ludomira Leszczyńskiego, właściciela palarni kawy i fabryki konserw kawowych, siostra Reni wydostała się z Przemyśla i przeżyła wojenną gehennę.
Dziennik Reni został odnaleziony i wydany dzięki działaniom jej rodziny – siostry Elżbiety (Ariany) Bellak i jej córki Alexandry. Dopełnieniem opowieści o siostrach Spiegel jest film Przemyśl, złamane marzenia w reżyserii Tomasza Magierskiego.
W zasobie Archiwum Państwowego w Przemyślu zachowały się materiały dotyczące postaci, osób i miejsc związanych z życiem Reni Spiegel. Prezentujemy niektóre z nich.
Galeria zdjęć
-
Pocztówka przedstawiająca ul. Słowackiego w Przemyślu. Na pierwszym planie po prawej stronie widoczna kamienica nr 19, w której mieszkała Reania wraz z dziadkami, [lata 30. XX wieku], Zbiór pocztówek..., 1591/0/1/402
-
Pierwsza strona sprawozdania Prywatnego Gimnazjum im. M. Konopnickiej w Przemyślu za rok szkolny 1936/37. W roku 1939 r. do klasy III tej szkoły uczęszczała Renia Spiegel, Prywatne Gimnazjum im. M. Konopnickiej w Przemyślu, sygn. 17, s. 1
-
Pierwsza strona aktu notarialnego zawartego m.in. przez Ludomira Leszczyńskiego, który uratował siostrę i matkę Reni, 1935, Akta notariusza Mariana Podwińskiego w Przemyślu, sygn. 10, s. 540
-
Dach tzw. Synagogi Scheinbacha przy ul. Słowackiego 15, sąsiadującej z kamienicą, w której mieszkała Renia z dziadkami. Fotografia z 1959 r. wykonana została przed dokonaniem adaptacji na cele kulturalno-oświatowe, Teki inż. B. Gębarowicza, sygn. 50
-
Pierwsza strona relacji dr. Ignacego Rubinfelda, Krótki zarys historii ghetta i obozu w Przemyślu, 1966, Materiały Wandy Kaput, sygn. 322, s. 57
-
Ostatnie granice getta w Przemyślu, kseropkopia, 1990, Zbiór planów..., sygn. 164
-
Dziennik Reni Spiegel, Warszawa 2020
Metryczka
| Wytworzono: | 2021-01-27 11:34 | przez: |
|---|---|---|
| Opublikowano: | 2021-01-27 00:00 | przez: Ewa Grin-Piszczek |
| Podmiot udostępniający: | ||
| Odwiedziny: | 5108 | |
Rejestr zmian
- Brak wpisów.